PensioenAlert 06-2019

Pensioen & Arbeidsvoorwaarden: Een troef is belangrijk, maar je moet wel winnen

Nadat de twee grote vakbonden hadden ingestemd, was duidelijk dat het principe-akkoord er definitief was. Het was ook al volop gejubel tijdens de persconferentie. Iedereen was blij dat het na bijna 10 jaar discussiëren toch eindelijk gelukt was om er uit te komen. Alleen als je toen goed luisterde, hoorde je al dat niet alle hoofdrolspelers dezelfde perceptie hadden over wat ze precies hadden afgesproken.

Commentaar

Minister Koolmees gaf aan dat er in het nieuwe stelsel gericht werd op een dekkingsgraad van 100%, dus eerder korten en eerder indexeren. Kort na hem was het woord aan FNV Voorman Busker. Hij gaf aan dat hij blij was met het feit dat de potten van de mensen eerder echt naar de mensen gaan en er dus meer geïndexeerd ging worden. Natuurlijk, allebei hebben ze gelijk, maar toch zit er wel degelijk een nuance verschil in wat ze zeiden.

Het sluiten van dit principe-akkoord is zeker een mijlpaal. Het is iets wat Koolmees  – overigens een jaar later dan hij initieel beloofde – toch maar mooi even “gesjeft” heeft (zoals hij het zelf noemt). Het is ook iets wat zijn voorgangers niet is gelukt en waarvan zelfs veel mensen in november vorig jaar dachten dat het hem niet zou gaan lukken toen de onderhandelingen plots beëindigd werden. Temeer omdat wat er uitgekomen is, niet afwijkt van wat er eerder al op tafel lag.

“Perfect storm”

Wat is het dan geweest dat de Minister in staat heeft gesteld het er door te krijgen? Echt zullen we het nooit weten, maar wat wel duidelijk is, is dat het een “perfect storm” leek. Er kwam een aantal gebeurtenissen bij elkaar die de druk zo hoog opvoerden dat het moest gebeuren:

  • Van de kant van de Minister was het nu of nooit. Er is voor deze regering nog twee begrotingen te gaan (in 2019 en 2020), dus als er niet nu een akkoord kwam, was de tijd er niet meer om het in 2020 in de begroting over het jaar 2021 te krijgen;
  • Bij alle partijen was eigenlijk wel duidelijk dat als ze er nu weer niet samen uit zouden komen, het waarschijnlijk niet nog een keer zo ver zou komen;
  • De echte katalysator was het naderende kortingsrondje. Dat wil niemand in de politiek op zijn conto krijgen.

De troefkaart om de kortingsregels te versoepelen heeft de Minister op het juiste moment gespeeld en het zal ongetwijfeld één van de doorslaggevende factoren zijn geweest voor de vakbonden. Nu toch wegstemmen, betekent toch korten aan einde van het jaar. De andere troefkaart was de AOW-leeftijd. Alhoewel hier eigenlijk nauwelijks iets verandert, kun je het toch leuk verkopen.

Troefkaarten

Alleen als je de troefkaart speelt, ben je die kwijt en dan is het maar de vraag of je voldoende punten gescoord hebt om het spel te winnen. Dat lijkt hier ook zo te zijn. Het is een akkoord, maar pas een principe-akkoord. De eerste discussies over wat er eigenlijk afgesproken is, zijn al gaande. Bijvoorbeeld over de rekengrootheden van het nieuwe stelsel. De Commissie Parameters heeft dan wel haar vijf-jaarlijkse ei gelegd, maar de Stuurgroep wil volgend jaar een nieuw advies. De Minister ziet niet in waarom, want herinnert aan de afspraak dat de risico-vrije rente gebruikt blijft worden. De Eerste Kamer sprak ook al uit dat er geen noodzaak meer is voor de sociale partners om haast te maken. Intussen is het wetsvoorstel voor temporisering van de AOW leeftijd al aangenomen en moet voor 1 juli 2019 gepubliceerd zijn in de Staatscourant. Ook de verlichting van de kortingsregels zijn door de Minister al gepubliceerd.

Conclusie

Twee troefkaarten weg, maar de Minister houdt wel vol dat hij ze terug wil als hij verliest. Hoe moet dat dan gaan werken als er volgend jaar geen echt akkoord komt? Komen de kortingen er dan alsnog met terugwerkende kracht? En moeten de mensen die per 1 januari 2020 vier maanden eerder dan gedacht met pensioen gegaan zijn dan de gemiste vier maanden komen werken? Die wet is dan al lang aangenomen, dus terugdraaien kan alleen met instemming van de Eerste en Tweede Kamer. Gaat dat wel gebeuren? Daar zou ik dan wel een leuke fles wijn op willen inzetten. Ik stem dan op “Nee”.

Tim Burggraaf MPLA


Naar het overzicht